1. Người Hàn Quốc đón cả Tết Dương lịch và Tết Âm lịch

Người Hàn hiện vẫn sử dụng song song lịch dương và lịch âm, vì vậy họ có hai dịp Tết:

Tết Dương lịch

Giống như nhiều quốc gia phương Tây, người Hàn Quốc tổ chức Tết Dương lịch vào thời khắc giao thừa 31/12. Đây là dịp lễ sôi động, đặc biệt được giới trẻ yêu thích bởi nó đến ngay sau lễ Giáng Sinh. Tuy nhiên, Tết Dương lịch ở Hàn Quốc chỉ kéo dài 1–2 ngày, sau đó sinh hoạt thường nhật nhanh chóng trở lại bình thường.

Tết Âm lịch – Tết truyền thống quan trọng nhất

Tết Âm lịch (Seollal) vẫn giữ vai trò là Đại lễ chính, được người dân coi trọng hơn nhiều so với Tết Dương. Thời khắc giao thừa thường rơi vào ngày 29 hoặc 30 tháng Chạp âm lịch (tuỳ năm thiếu hoặc đủ). Đây mới thực sự là dịp người Hàn hướng về cội nguồn, gia đình và tổ tiên.

2. Âm lịch Hàn Quốc – Nền tảng của các nghi lễ truyền thống

Âm lịch được người Hàn sử dụng từ thời Tam Quốc (trước Công nguyên). Một năm âm lịch có 354 ngày, ngắn hơn 11 ngày so với dương lịch. Do đó, cứ 33 tháng lại có một tháng nhuận (yundal). Trong quan niệm dân gian, tháng nhuận được xem là tháng may mắn, thuận lợi cho các lễ cưới hoặc nghi thức quan trọng.

Mặc dù lịch dương đã trở nên phổ biến từ thế kỷ 19, người Hàn vẫn duy trì việc tính toán các sự kiện quan trọng theo âm lịch — khác với Nhật Bản, quốc gia gần như không ăn Tết âm nữa. Điều này giúp Hàn Quốc giữ trọn vẹn nét đẹp truyền thống như các quốc gia Đông Á khác như Việt Nam hay Trung Quốc.

3. Những phong tục và nghi lễ đặc sắc trong dịp Seollal

3.1 Không khí chuẩn bị Tết

Từ những ngày cuối năm, nhà nhà đều dọn dẹp sạch sẽ, chuẩn bị đồ cúng và trang hoàng nhà cửa. Đêm 30 Tết, người Hàn có thói quen tắm nước nóng để “tẩy trần”. Trong khoảnh khắc giao thừa, nhiều gia đình đốt tre để xua đuổi tà ma theo quan niệm tiếng nổ sẽ khiến ma quỷ sợ hãi.

Một điều thú vị: người Hàn tin rằng không nên ngủ đêm giao thừa, nếu ngủ sẽ dễ “bạc lông mi” hoặc đầu óc kém minh mẫn trong năm mới.

3.2 Ngày mùng 1 – Sollal: Ngày thiêng liêng nhất năm

Trong dịp Tết, người Hàn thường gửi thiệp chúc mừng nhau từ trước đó. Sáng mùng 1, mọi người mặc hanbok hoặc trang phục đẹp nhất để thực hiện các nghi thức truyền thống:

• Charye – Lễ cúng tổ tiên đầu năm

• Sebae – Con cháu cúi lạy, chúc thọ ông bà/cha mẹ

• Lì xì đầu năm (tiền, vàng, quà tặng tùy gia đình)

Tre em là đối tượng được yêu thương nhất trong dịp này và sẽ nhận được nhiều lời chúc, quà tặng từ người lớn.

3.3 Trò chơi dân gian ngày Tết

Dịp Seollal cũng là dịp để trẻ em và thanh thiếu niên tham gia các trò chơi truyền thống:

• Kéo co

• Đi cà kheo

• Thả diều

• Yut-nori – trò chơi gậy gỗ nổi tiếng của Hàn Quốc

Dù trò chơi dân gian dần nhường chỗ cho trò chơi điện tử, nhưng nhiều địa phương vẫn tổ chức lễ hội lớn để giữ gìn truyền thống.

4. Ẩm thực Tết Hàn Quốc – Phong phú và giàu ý nghĩa

4.1 Món ăn không thể thiếu: Tteokguk

Tteokguk (canh bánh gạo) là món nhất định phải có trong ngày đầu năm. Người Hàn quan niệm ăn tteokguk là “ăn thêm một tuổi”, tượng trưng cho khởi đầu mới.

4.2 Mâm cúng truyền thống

Vào đêm giao thừa, mâm cúng (thường hơn 20 món) được chuẩn bị kỹ lưỡng gồm:

• Cá khô, thịt khô

• Bánh bao hấp

• Hoa quả, hồng khô

• Các loại bánh truyền thống

• Tteokguk là món bắt buộc

4.3 Các món ăn khác ngày Tết

• Pajeon, bánh pindaettok (bánh đậu xanh)

• Sujeonggwa (nước quế)

• Shikhye (rượu gạo lên men)

• Bulgogi, chigae, bibim

• Các loại kimchi, đặc biệt là gakkimchi – kim chi cải xanh trộn vừng

4.4 Văn hóa thưởng trà ngày Tết

Người Hàn rất coi trọng trà đạo. Một số loại trà phổ biến dịp Seollal:

 

• Trà gừng (saenggang cha)

• Trà quế (kyepi cha)

• Trà hồng khô

• Trà sâm (insam cha)

• Trà omija – loại trà 5 vị đặc trưng chỉ có ở Hàn Quốc

5. Nghi lễ thờ cúng – Tâm điểm Tết cổ truyền

Hơn 50% người Hàn theo đạo Phật, Khổng và Lão, vì vậy nghi lễ cúng tổ tiên có vai trò đặc biệt quan trọng. Dịp Tết, gia đình tiến hành:

Cúng Phật, Thần linh và Tổ tiên đúng thời khắc giao thừa

Sáng mùng 1 tiếp tục lễ Chesa – nghi lễ cúng tổ tiên truyền thống

• Sau đó là Seba – con cháu lạy chúc Tết người lớn

• Cuối cùng, cả nhà cùng thụ lộc mâm cúng và đi chúc Tết họ hàng, thăm mộ tổ tiên, du xuân chùa chiền, danh thắng.

6. Câu chúc Tết và biểu tượng may mắn

Câu chúc Tết phổ biến nhất là:

“Saehae bok mani badeuseyo”
(tạm dịch: Chúc bạn nhận được thật nhiều phúc lành trong năm mới).

Nhà nào cũng treo Bokjori – chiếc gầu tre hứng gạo may mắn – trước cửa để cầu phúc, tài lộc cho cả năm.

7. Tết Nguyên Đán – Dấu ấn văn hóa đoàn tụ của người Hàn

Cũng giống Việt Nam và nhiều quốc gia Đông Á khác, Tết Âm lịch là dịp để gia đình sum họp, cùng nhau hướng về giá trị truyền thống. Dù mỗi quốc gia có nét đẹp riêng, nhưng điểm chung của Tết vẫn là sự gắn kết, lòng biết ơn và những điều tốt đẹp gửi trao đầu năm mới.

Seollal của Hàn Quốc là minh chứng cho giá trị chân – thiện – mỹ của văn hóa Á Đông, được gìn giữ và phát triển trong nhịp sống hiện đại.